Vormt de drie-eenheid een struikelblok voor moslims?
In de ontmoeting met moslims zijn er bezwaren tegen het christelijk geloof waar zij, vroeg of laat, vrijwel altijd mee komen. Eén daarvan is de Drie-eenheid. Hoe beantwoord je de vraag hoe christenen in drie goden kunnen geloven?
Een tegenvraag
Soms is er geen werkelijke openheid om iets nieuws te leren en uiten moslims alleen hun onbegrip over zoveel dwaasheid om in drie goden te geloven. Dan kan het volstaan om te zeggen dat christenen in één God geloven, dat Jezus hen zelf zal duidelijk maken wie Hij is als ze Hem echt gaan zoeken en dat je hen daarbij wilt helpen. Je kunt hen echter ook aan het denken zetten met een tegenvraag: Stel je voor dat Mozes in de woestijn was weggelopen van de brandende braamstruik toen hij een stem uit het vuur hoorde. Stel je voor dat hij meteen gezegd had: het is ongepast dat God zich in een vuur openbaart en uit een brandende struik tot mij spreekt, ik wil geen afgodendienaar worden die het vuur aanbidt. Wat was er dan gebeurd? In dat geval zou Mozes geen profeet zijn geworden en zou zijn volk niet zijn bevrijd uit slavernij. Wat deed Mozes? Gelukkig nam Mozes die stem wel serieus. Hij had zijn vragen over deze bijzondere openbaring van God, maar liet zich door Hem overtuigen. Moslims zijn geneigd om meteen afstand te nemen van Jezus omdat het ongepast zou zijn een mens als God te vereren. We mogen hen zeggen: begin niet met je eigen redeneringen waaraan God zou moeten voldoen. Luister eerst en stel je er net als Mozes voor open dat Jezus je overtuigt wie Hij is. We aanbidden geen mens, net zomin als Mozes een vuur aanbad. We aanbidden het Woord van God dat niet alleen in de gestalte van een vuur, maar in het bijzonder in de gestalte van een mens bij ons gekomen is. Als je dichter bij Jezus komt, ontdek je dat Hij geen mens is zoals wij, maar het Woord van God waardoor je een nieuw leven ontvangt.
Misverstanden opruimen
De Koran suggereert dat christenen geloven in een Drie-eenheid van God de Vader, Maria als moedergod en Jezus als godenzoon. Soera 5:116: O ‘Isa, de zoon van Maryam, hebt gij gezegd tot de mensen: Neemt u mij en mijn moeder tot goden buiten God? Hij zei: Geprezen zijt Gij! Niet is het aan mij dat ik iets zeg waartoe ik geen wezenlijk recht heb… Veel moslims in Nederland weten intussen wel dat christenen Maria niet als God vereren, maar het is zinvol om Lukas 1 of Matteüs 1 met hen te lezen. De evangeliën zijn er veel duidelijker over dan de Koran dat Maria een gewoon Joods meisje was en geen onderdeel van een godenfamilie waaruit Jezus geboren werd. De Koran erkent dat Maria geen gemeenschap had gehad met een man, maar stelt dat de geboorte van Jezus vergelijkbaar is met de schepping van Adam (soera 3:59). Die vergelijking van Jezus met Adam gaat echter niet op, want ook volgens de Koran werd Adam, die als eerste mens natuurlijk geen ouders kon hebben, uit de klei van de aarde gevormd. De geboorte van Jezus is dus met geen enkel mens te vergelijken!
De Koran zegt tegen christenen: Zegt niet: Drie. Houdt daarmede op, dat is beter voor u. Immers God is een enig god, ver is het van Zijn lofprijzing dat Hij kinderen zou hebben (soera 4:171). We kunnen antwoorden dat we geen drie zeggen, geen drie goden. De Bijbel maakt duidelijk dat God inderdaad geen kinderen verwekt zoals wij kinderen verwekken. Maar het is niet eervol om Jezus alleen maar ‘de zoon van Maria’ (Isa ibn Maryam) te noemen zoals moslims doen, want dan verzwijgen we zijn unieke identiteit. Jezus is anders dan alle andere mensen. Dezelfde soera 4 zegt: Isa is het Woord van God (kalimat Allah) dat Hij geworpen heeft op Maryam. Dat biedt een mooi aanknopingspunt om met moslims Johannes 1 te lezen. Jezus is het Woord van God (kalimat Allah) dat eeuwig bij God was en in de gestalte van een mens bij ons is gekomen.
Is Jezus God?
Moslims vragen vaak: ‘Als Jezus God was, waarom lees ik dan nergens in de Bijbel dat Hij zegt: Ik ben God, aanbid Mij?’ In de eerste plaats had niemand Hem dan serieus genomen want dan leek Hij op de heersers van Perzië, Egypte en Rome die hun verering afdwongen. God zoekt andere aanbidding bij ons. In de tweede plaats was dat misleidend geweest. Dan hadden de mensen gedacht dat God niet meer was dan de menselijke gestalte van Jezus die ze voor zich zagen. Dan had Jezus zijn Vader en de Heilige Geest niet geëerd. Jezus is geen aparte God los van de Vader en de Heilige Geest. Jezus maakt duidelijk dat Hij in alles met de Vader en de Geest samenwerkt en één is (Johannes 14-16). God is de eenheid van de Vader, het Woord en de Heilige Geest. In de derde plaats: als Jezus straks voor de tweede keer komt, zal niemand kunnen twijfelen over Zijn goddelijke majesteit, maar dat is de oordeelsdag! Wees maar dankbaar dat Jezus eerst zijn glorie verborgen hield, toen Hij kwam als nederige dienaar om voor ons te lijden en te sterven. Jezus misleidt ons echter niet. Hij ontkende nooit zijn godheid als die ter sprake kwam. Mensen aanbaden Hem en Jezus aanvaardde dat (Matteüs 15:25 en 28:17, Lukas 5:8 en 24:52, Johannes 20:28). Hij vergaf zonden en bevestigde zijn goddelijke autoriteit daarvoor (Markus 2). Hij noemde zich de Heer van David, zei dat Hij er al vóór Abraham was en al bij de Vader was vóór de schepping van de wereld (Johannes 8:46-58 en 17:5).
Moslims zeggen soms: ‘Jezus noemt zijn Vader God en zegt dat zijn Vader meer is dan Hij, dan kan Jezus zelf toch geen God zijn?’ Het Woord van God (Jezus) en de Geest van God gaan van de Vader uit naar de wereld voor een bepaalde taak. Het omgekeerde kun je niet zeggen. In die zin is de Vader méér en natuurlijk eert Jezus zijn Vader in zijn God-zijn als Hij met mensen in gesprek is. Maar de Vader is nooit zonder het Woord en de Geest geweest. Altijd en in alles werken ze samen. Jezus en de Heilige Geest horen niet bij de schepping, maar van eeuwigheid bij de Schepper, zoals duidelijk wordt uit Genesis 1 en Johannes 1.
Meer hierover leer je tijdens onze Zomerschool (zie agenda).
Dit artikel verscheen in ons kwartaalblad Oriëntatie (nummer 162, maart 2026)
Auteur: Cees Rentier.Lees meer artikelen uit Oriëntatie online en/of meld u aan om het blad 4x per jaar thuis te ontvangen.
