Op weg met nieuwe gelovigen

Wanneer mensen vanuit een moslimachtergrond tot geloof in Christus komen, gaat er een nieuwe wereld voor hen open. Het denken maakt een omslag en alle gebieden van het leven worden aangesproken door Gods Woord en Geest in dit proces van ommekeer en vernieuwing. Hoe kunnen we nieuwe gelovigen helpen om hun weg te vinden met Christus en om hun plek in Zijn gemeente in te nemen?

Niet vanzelfsprekend

Moslims die christen worden, komen vanuit een oude context met een compleet ander wereldbeeld en Godsbeeld in een nieuwe context terecht. Ze worden deel van een kerkelijke cultuur waarbij ze niet altijd begrijpen vanuit welke achtergrond wij handelen en spreken. Gewoonten die voor ons vanzelfsprekend zijn, zijn voor hen nieuw en vreemd. Dat hoeft niet negatief te zijn; ze kunnen dingen ook juist mooi vinden! Een moslimbezoeker uit het AZC kwam in een internationale dienst en merkte op hoe mensen uit verschillende culturen allemaal met evenveel respect werden behandeld. Hij zei verbaasd: er is hier helemaal geen discriminatie of vooroordeel! Zo’n observatie is een mooie opening om iets te vertellen over Gods gemeente en wat de Bijbel daarover zegt. Het is belangrijk dat we uitleggen waarom we doen wat we doen in de kerk. Hiervoor is reflectie nodig over onze gewoonten waarbij we mogelijk opnieuw bepaald worden bij de kernzaken van ons geloof. Dit kan heel verrijkend en opbouwend zijn voor de gemeente.

Oude en nieuwe meubels

Het denken van de nieuwe gelovige moet vernieuwd worden. Dit geldt voor elke gelovige, maar iemand met een moslimachtergrond heeft een extra uitdaging. Van verschillende verhalen uit het Oude Testament vind je elementen terug in de Koran, maar ze krijgen een draai om de positie van Mohammed als profeet te bevestigen. Ook hebben begrippen zoals zonde, redding, en relatie met God een andere betekenis. Dit kan verwarrend zijn: de nieuwe gelovige herkent de begrippen, verhalen en personages maar ziet misschien niet meteen welke nieuwe en andere betekenis het verhaal heeft. Je kunt het denken van zo’n persoon vergelijken met een huiskamer waarin meubels staan. Na de bekering tot Christus moeten sommige meubels eruit en worden nieuwe meubels toegevoegd. Andere meubels kunnen blijven staan maar krijgen een andere plek. Dit is een proces dat tijd kost en soms ontdekt men na jaren alsnog dat er ergens een oud stoeltje of lampje is achtergebleven wat er niet meer thuishoort!

Vragen

Culturele identiteit vormt zich al van heel jongs af aan en is diep verweven met het wezen van ieder mens. We kunnen elkaars cultuur nooit voor 100% overnemen, maar we kunnen wel van en over elkaar leren en zo bruggen bouwen. Daarbij moet gezegd worden dat een moslim die in Nederland is opgegroeid twee culturen in zich verenigd heeft, en soms dan ook meer Nederlands dan oosters kan zijn. Samen eten is een mooie manier van overbruggen want iedereen houdt van lekker eten en maaltijden zijn belangrijk in oosterse culturen. Tijd is veel minder van belang. Een oosterling zei eens: jullie westerlingen hebben de klok, maar wij hebben de tijd! Door samen te eten met de nieuwe gelovige en ongehaast te zijn, geef je ruimte en waarde aan de relatie. Lees en bespreek samen Gods woord en bid samen. Wees de persoon die graag vragen beantwoordt! Stel ook vragen aan de nieuwe gelovige: wat begrijpt hij of zij uit een Bijbelgedeelte? Mensen met een moslimachtergrond zien vaak andere dingen in de Bijbel dan wij. Dit kan heel verrijkend zijn; de Bijbel zelf is immers geschreven in een oosterse cultuur.

Eer als sociaal krediet

Mensen uit een moslimachtergrond denken vaak in termen van eer en schaamte, schoon en vies, rein en onrein. Deze begrippen zijn vooral belangrijk in relatie tot de groep waartoe iemand behoort. Wie bekend staat als “een schoon mens” is een goed mens en die persoon brengt eer aan de groep. De groep bepaalt de identiteit van het individu. Daarom heeft zichtbaar gedrag positief dan wel negatief effect op het sociale krediet -de eer- van de groep èn van de persoon zelf. Eer wordt ervaren als een “schaars goed”: je kunt het niet zelf creëren maar je ontvangt het van anderen. Het is goed om ons bewust te zijn van onze eigen communicatie die door haar directheid soms onbedoeld als kritiek kan overkomen. We moeten niet alleen letten op wat eerlijk en waar is, maar ook wat eervol is voor de ander.

De juiste weg

Het is goed om te weten dat de Bergrede (voormalige) moslims vaak diep raakt, omdat ze zoeken naar de juiste weg. Islam legt hier grote nadruk op: sjarie’a betekent letterlijk ‘weg naar de bron’. Een rein mens is op het juiste pad. Jezus geeft ons in de Bergrede een richting voor ons leven en zegt later Zelf de Weg naar het leven te zijn. Nieuwe gelovigen hebben dan ook vaak meer interesse in ethiek dan in geloofsstandpunten of gesprekken over zonde; we moeten hen laten zien dat de weg voor ons een persoon is: Jezus Zelf! 

Gemeenschapszin

Zie, hoe goed en hoe liefelijk is het dat broeders ook eensgezind samen wonen! (Psalm 133:1) Toch passen onze kerkelijke gewoonten niet altijd bij deze warme uitroep recht uit het hart van de Psalmdichter. Voor mensen uit moslimculturen is de gemeenschap alles; de kring van mensen die je kent en vertrouwt en waar je bij hoort, bepaalt jouw identiteit. Vaak worden moslims verstoten uit die oude kring als ze christen worden en daarmee verliezen ze iets van zichzelf. Ze vragen zich af: wie ben ik nu? Nu is het tijd voor een nieuwe gemeenschap: de gemeente van Christus! Wij mogen als familie om de nieuwe gelovigen heen staan en zorgen dat er ontmoetingsmomenten zijn, niet alleen op zondag maar ook door de week. We leren in het Nieuwe Testament dat we als christenen samen geloven en groeien, niet alleen. We worden als levende stenen opgebouwd tot een geestelijk huis. Laat dat huis een gastvrij thuis zijn voor iedere moslim die tot Jezus komt!

Russell & Aukje Paine

Dit artikel verscheen in ons kwartaalblad Orientatie (nummer 160, september 2025)

Lees meer artikelen uit Oriëntatie online en/of meld u aan om het blad 4x per jaar gratis thuis te ontvangen.